تیتر اخبار | < بایگانی
حجت الاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی:
در امر آموزش آنچه اهمیت ویژه دارد مسئله «تفقه در دین» است
حجت الاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی:
برگزار شدن یا نشدن مراسم محرم باید از جایگاه فقاهت اعلام شود

دیگر اخبار
جلد 55 و 56 «تفسیر تسنیم» آماده انتشار شد

جلد 55 و 56 «تفسیر تسنیم» آماده انتشار شد

پیام تسلیت آیت الله العظمی جوادی آملی در پی ارتحال آیت الله ممدوحی

پیام تسلیت آیت الله العظمی جوادی آملی در پی ارتحال آیت الله ممدوحی

شروع درس خارج فقه آیت الله العظمی جوادی آملی در سال تحصیلی جدید

شروع درس خارج فقه آیت الله العظمی جوادی آملی در سال تحصیلی جدید

پیام آیت‌الله العظمی جوادی آملی به مراسم افتتاحیه حوزه علمیه ابهر (زنجان)

پیام آیت‌الله العظمی جوادی آملی به مراسم افتتاحیه حوزه علمیه ابهر (زنجان)

پیام تسلیت آیت الله العظمی جوادی آملی در پی ارتحال آیت الله صانعی

پیام تسلیت آیت الله العظمی جوادی آملی در پی ارتحال آیت الله صانعی

نمایشگر دسته ای مطالب

شناسه : 20607626
مقاله پژوهشی؛


پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در جدیدترین شماره از دوفصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسراء مقاله ای با عنوان « تحلیل و مقایسه رابطه عقل و نقل از دیدگاه ابن‌تیمیه و آیت‌الله جوادی آملی» به چاپ رسیده است.

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در جدیدترین شماره از دوفصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسراء مقاله ای با عنوان « تحلیل و مقایسه رابطه عقل و نقل از دیدگاه ابن‌تیمیه و آیت‌الله جوادی آملی» به چاپ رسیده است.

نویسندگان این مقاله، با عنایت به مبانی آیت الله العظمی جوادی آملی سعی کرده اند رابطه عقل و نقل را از منظر ایشان(به عنوان نماینده عقل گرایی) و ابن تیمیه (نماینده نص گرایی) بررسی نموده و چگونگی حل تعارض عقل و نقل را در آثار استاد نشان دهند؛ در چکیده این مقاله پژوهشی آمده است:

تحلیل و تبیین صحیح رابطۀ عقل و نقل بر اساس اصول و مبانی فکری ابن‌تیمیه و جوادی آملی به عنوان نمایندگان دو جریان نص‌گرا و عقل‌گرا در عرصۀ معرفت دینی، نتایج قابل‌توجهی به دنبال دارد. ابن‌تیمیه با جمود بر ظواهر نصوص حتی در اصول اعتقادی، دلیل اختلاف فلاسفه و متکلمان را عدم مرجعیت ذاتی و استقلالی عقل می‌داند؛ لذا تقدیم معقول بر منصوص را بی‌اساس می‌خواند و تنها راه ایمان واقعی را ایمان جازم به پیامبر6 برمی‌شمارد. وی با تعریفی که از عقل ارائه می‌دهد، عقل را عرض می‌خواند و آن را تا سرحدّ غریزه و عقل عرفی تقلیل می‌‌دهد؛ با خلط نقل و شرع، از تقدیم نقل بر عقل به طور مطلق دفاع می‌کند؛ با پذیرش تعدّد عقل و تن دادن به نسبیت معرفتی، در صدد حل تعارض عقل و نقل برمی‌آید و ابطال یک نوع از انواع عقل را ابطال کل عقل نمی‌داند. اما جوادی آملی، با هم‌سطح خواندن علوم عقلی و نقلی، هر یک از عقل و نقل را مؤید دیگری می‌داند و با تفکیک وحی از نقل، فهم نقلی را همچون فهم عقلی، آسیب‌پذیر و غیرمصون از خطا و صواب و تعارض معرفی می‌کند و از تأویل به عنوان راه‌حل تعارض عقل و نقل، دفاع کرده و تقدیم دلیل عقلی بر دلیل لفظی غیرصریح را ضروری دانسته است. وی محصول عقل تجربی، نیمه‌تجربی، تجریدی و عقل ناب را، اگر از سنخ قطع و یقین یا مفید اطمینان عقلایی باشد، حجت می‌داند و ضمن متفاوت دانستن عقل با بنای عقلا، برهان عقلی را از سنخ علم برمی‌شمارد که اعتبار و حجیتش ذاتی است، نه جعلی. به باور او در علم اصول باید از عقل و نقل و مباحث مربوط به آن در حوزۀ معرفت‌شناختی دین بحث شود.

کلیدواژه‌ها: رابطۀ عقل و نقل؛ نص‌گرایی ابن‌تیمیه؛ عقل‌گرایی جوادی آملی؛ عقل‌گرایی؛ ظاهرگرایی؛ سلفیه؛ علم دینی

نویسندگان: حمید پارسانیا؛ دانشیار دانشگاه تهران؛ ابوالفضل خراسانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم وحیانی معارج

منبع: دو فصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسراء، مقاله 2، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 30، پاییز و زمستان 1396، صفحه 5-35

برای مشاهده کامل مقاله اینجـــــــا را کلیک کنید.