دیگر اخبار
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی: [در این پیام] شمّه اي از حيات متألهانه اين انسان كامل...
به گزارش خبرنگار پايگاه اطلاع‌رساني اسراء جلسه درس اخلاق اين هفته با حضور نخبگان و فرهيختگان حوزوي و دانشگاهي در...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء- سرویس دین و اندیشه: شب و روز ماه شعبان با عبادت پيغمبر زينت گرفت، يعني سنّت او و عادت...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: نخستین دوره مسابقات قرآن طلاب جهان اسلام با پخش پیام تصویری حضرت آیت الله العظمی جوادی...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء حجت الاسلام و المسلمین دکتر مرتضی جوادی آملی در گفتگو با خبرگزاری مهر بیان داشت: چشم انداز...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: نشست علمی بررسی کتاب « تحریر رسالة الولایة » اثر حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی همزمان...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در روز مبعث پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم، مراسم عمامه...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء:به مناسبت بیست و هفتم رجب، سالروز مبعث پیام آور صلح و عدالت حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: ایام مبارک رجب خصوصا عید مبعث رسول عالمیان(صلوات الله علیه و آله) فرصتی برای توجه هر چه...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء- سرویس دین و اندیشه: شما اگر بخواهيد برنامه­ ريزي كنيد وقت استراحتتان هم بايد مشخص باشد،...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی در جلسه ششم از تفسیر سوره مبارکه قمر با اشاره به آیات...
پایگاه اطلاع رسانی اسراء- سرویس دین و اندیشه: وجود مبارك امام جواد(سلام الله عليه) در یک بيان نوراني فرمودند:...
متن خبر

شناسه : 1129948

پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به مناسبت روز جهانی فلسفه، یادداشتی با عنوان رویکرد آیت‌الله جوادی‌آملی به «علم دینی» از حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا ریاست پژوهشگاه علوم وحیانی معارج در صفحه اندیشه روزنامه ایران به چاپ رسیده است که در ادامه از نظر می گذرانیم.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به مناسبت روز جهانی فلسفه، یادداشتی با عنوان رویکرد آیت‌الله جوادی‌آملی به «علم دینی» از حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا ریاست پژوهشگاه علوم وحیانی معارج در صفحه اندیشه روزنامه ایران به چاپ رسیده است که در ادامه از نظر می گذرانیم.

حجت الاسلام دکتر حمید پارسانیا:

علم دینی در جهان اسلام موضوعی متأخر است و نخستین‌بار طرح این مسأله به سال ۱۹۷۸ در نشستی در مکه بازمی‌گردد.

آیت‌الله جوادی آملی از جمله عالمانی است که در زمینه علم‌دینی صاحب رأی است. به زعم او، «علم» یک برساخته فرهنگی، تاریخی و اجتماعی محض نیست و از ارزش شناختاری برخوردار است؛ به تعبیری، علم در ذاتیات خودِ دین نهفته نیست و به دینی و غیردینی متصف نمی‌شود.

آیت‌الله جوادی آملی همچنین علم دینی را با حیثیت‌های مختلف به کار برده است؛ یکی از این حیثیت‌ها به «موضوع» علم بازمی‌گردد؛ به این معنا که اگر «موضوع دانش» شما دین بود، این علم‌دینی خوانده می‌شود و اگر موضوع غیر دین بود، علم نیز غیردینی خواهد بود. به زعم آیت‌الله جوادی آملی، حیثیت دیگر علم از جهت متافیزیک علم است. واقعیت این است که در حوزه حکمت اسلامی، علم به دانش طبیعی منحصر نمی‌شود.

برخی معتقدند  علم به لحاظ عالم نیز می‌تواند به دینی و غیردینی متصف شود. بنابراین چنانچه عالم متدین باشد، علم دینی است و چنانچه عالم متدین نباشد، علم نیز غیردینی است. اما آیت‌الله جوادی آملی نقدی را به این دیدگاه وارد می‌داند. به زعم او، از افق رفتار عالمان نمی‌توان به این نتیجه رسید که علم تولیدی آنها اسلامی یا غیراسلامی است چرا که علم به متافیزیک و روش‌اش باز می‌گردد و تا آن درست نشود «علم دینی» محقق نخواهد شد.

به باور آیت‌الله جوادی‌آملی، بین «عالم» و «علم دینی» تناسب وجود دارد اما با یک نگاه ژرف‌تر. علم باید از متافیزیکی برخوردار باشد که با اعتقاد عالم سازگار است. صرف اینکه رفتار عالم، دینی باشد نمی‌توان جامعه‌ای را دینی خواند. داشتن هنجارهای دینی مثبت است اما نمی‌توان به آن بسنده کرد.

حیثیت تاریخی، تمدنی و فرهنگی از دیگر موضوعات و وجوه مهم در بحث علم دینی است که البته در آثار آیت‌الله جوادی‌آملی کمتر محل بحث واقع شده است، اما این ظرفیت در بیانات او وجود دارد. بر این اساس، ممکن نیست نظام علمی پمپاژکننده فرهنگ سکولار باشد اما خود «فرهنگی دینی» داشته باشد.